Stress – prekursor polskiego hard rocka

st

W świecie polskiej muzyki rockowej istnieje niezbite przekonanie, iż pierwszym polskim zespołem hard rockowym była powstała w 1971 warszawska grupa Test. Nie jest to tak oczywiste. W tym samym roku w Poznaniu nastolatkowie: Henryk Tomczak, Mariusz Rybicki i Janusz Maślak zakładają zespół Stress. Po uzyskaniu kilku lokalnych nagród, grupa zwyciężyła w plebiscycie na najlepszego wykonawcę Wielkopolski w roku 1971. Dokonała także rejestracji kilku nagrań radiowych. Dużą popularność przyniósł grupie utwór “Ciężką drogą”, który wzbudzał sensacje i emocje okupując czołówki polskich list przebojów w roku 1972. Ten utwór mocno osadzony był w stylistyce, którą wcześniej wyznaczył kultowy zespół Breakout, jednakże posiadał pełne ostrości i fantazji gitarowe solówki na wzór Black Sabbath oraz elementy fletu przywołujące na myśl dokonania Jethro Tull

Niestety błyskotliwą karierę Poznaniaków przerwała ingerencja władz, w wyniku czego Stress skazany został na zapomnienie, nie wydawszy w swoim najlepszym okresie regularnego longplayu. Pomimo licznych prób dalszej działalności, grupa przestała istnieć pod koniec lat 70-tych.

Ale… To nie koniec historii protoplastów polskiego hard rocka. W 2008r. przypomniano sobie o dokonaniach młodych Poznaniaków i wydano kompilacje nagrań radiowych z lat 1972 – 1979 pod patronatem Polskich Nagrań, które świadczą o wyjątkowości poznańskiej grupy. Opublikowane utwory to perełki, które powinny zmienić podejście do historii polskiego hard rocka. Nie było w historii polskiego rocka grupy grającej we wczesnych latach 70-tych tak ciężkiego rocka pokroju Black Sabbath czy Budgie.

1

Utwory nagrane przez grupę Stress w roku 1972 np. “Ciężką drogą”, “Dwa lata świetlne” czy “Granica życia” są mocniejsze i bardziej hard rockowe niż melodyjne i komercyjne nagrania Testu z roku 1972 jak: “Antonina” czy “Sam sobie sterem żeglarzem”.

Podczas gdy Stress nagrywał utwory dla radia, Test wydaje legendarną, mocną, pierwszą płytę stricte hard rockową “Test” w 1974 roku. Niestety album grupy Test niesłusznie został przyjęty chłodno. Ówcześnie w Polsce popularność zaczęła zdobywać muzyka disco, dlatego potężne riffy Dariusza Kozakiewicza i świetny, mocny wokal Wojciecha Gąsowskiego nie przyjęły się. Wyprzedziły ducha czasu…

3

Co złożyło się na taką sytuację, iż to zespół Test jest uznawany za prekursora polskiego hard rocka? Po pierwsze grupa Test funkcjonowała w warszawskim środowisku muzycznym, co dawało jej większe możliwości zdobycia kontraktu płytowego. Po drugie członkowie zespołu Test mieli duże doświadczenie i znajomości muzyczne. Dariusz Kozakiewicz wziął udział w sesji nagraniowej klasycznej płyty “Blues” zespołu Breakout, a Wojciech Gąsowski szlifował wokal w grupach: Polanie czy ABC. Młodzi członkowie zespołu Stress mogli sobie pozwolić na zaliczenie kilku lokalnych festiwali i odbycie kilku sesji nagraniowych dla radia. Po trzecie rozwój fali polskiego rocka przełomu lat 70-tych i 80-tych zmuszał młodych adeptów muzyki rockowej do poszukiwania fascynacji. Stosunkowo szybko odnaleźli longplay zespołu Test. Nikt nie szukał przecież nagrań zaszufladkowanych w Polskim Radiu. A więc dostępność tego albumu była większa. Zarówno Dariusz Kozakiewicz jak i Wojciech Gąsowski zrobili w późniejszym czasie kariery muzyczne ( pierwszy w Perfekcie, drugi solo), co spowodowało, że przy każdej możliwej okazji przypominano o zespole Test. To wszystko złożyło się na legendę, iż pierwszym polskim zespołem hard rockowym była grupa Test.

2

Nie chciałbym dyskredytować dokonań Testu względem Stressu, lecz chciałbym by bardziej doceniono po latach wpływ i  znaczenie grupy Stress. Należy także pamiętać o istotnym wkładzie w historie polskiego ciężkiego rocka innych, wcześniejszych grup muzycznych. Przede wszystkim blues- rockowy, zeppelinowsko-hendrixowski Breakout czy Trzy Korony Krzysztofa Klenczona, w twórczości których można odnaleźć utwory zapierające dech w piersiach.

Damian Mączyński

One Response to Stress – prekursor polskiego hard rocka

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>